اهداف و نتایج پرتودهی

اهداف پرتودهی برای مواد غذائی مختلف

کاربرد

هدف


انواع ادویه جات و گیاهان- پودر پیاز و مکمل های
معدنی

از بین بردن موجودات زنده مضر درون مواد غذایی


گوشت مرغ، تخم مرغ، میگو ، ماهی و گوشت قرمز

از بین بردن سالمونلا (مواد سمی در غذاهای دریایی) و
موجودات زنده سمی

گوشت و ماهی

افزایش عمر مواد غذایی خنک شده


توت فرنگی، دانه های کاکائو، انبه و پاپایا

جلوگیری از فاسد شدن بوسیله:

– کنترل کپک و قارچ

– هجوم حشرات

-کم کردن فاسد شدن


انگل ها در گوشت و حشرات در میوه ها و دانه های غیر
بومی

کنترل انگل ها و حشرات در قرنطینه کردن

سیب زمینی، پیاز و سیر

جلوگیری از جوانه زدن محصولات در طول نگهداری در انبار

نتایج اصلی پرتودهی مواد غذایی و محصولات کشاورزی

هدف

توضیحات

پیشگیری از شیوع بیماری­

حذف موثر ارگانیزم­هایی که منجر به بیماری­های ناشی از
مصرف ماده غذایی می­شوند، مانند سالمونلا و ای کولی،

نگهداشت (افزایش مدت انبارمانی)

تخریب یا غیرفعال کردن میکروارگانیسم­هایی که موجب فاسد
شدن و تجزیه شیمیایی می­شوند

کنترل حشرات

از بین بردن حشرات در میوه (به ویژه میوه­جات مناطق
گرمسیر). پرتودهی ضمناً نیاز به دیگر عملیات کنترل آفات
که ممکن است به میوه آسیب بزنند را کاهش می دهد

تاخیر در جوانه­زنی و رسیدن

به منظور جلوگیری از جوانه­زنی و تاخیر در رسیدن میوه
برای افزایش طول عمر میوه

استریل کردن

امکان نگهداری مواد غذایی به مدت چندین سال بدون نیاز به
یخچال. سترون­سازی مواد غذایی در بیمارستان­ها برای مصرف
بیمارانی که سیستم ایمنی آنها بهبود نیافته است.

مزایای روش پرتودهی

عدم افزایش درجه حرارت در مواد غذایی.
عدم تغییر طعم، عطر و رنگ ادویهجات و گیاهان دارویی در اثر پرتودهی.
از بین رفتن باکتریهای گرما دوست، کپکها و حشرات در دزهای بین ۳ تا ۱۰ کیلوگری.
عدم تغییر در ترکیبات شیمیایی آنها.
عدم تغییر در خواص آنتی اکسیدان.
امکان پرتودهی به صورت بستهبندی با مواد بستهبندی مورد پذیرش.
افزایش زمان انبارمانی به دلیل از بین رفتن حشرات و آفات و عدم باروری مجدد آنها.
افزایش زمان انبار مانی با رفع مشکلات ناشی از رسیدن میوهجات تازه و سبزیجات.
بی خطر بودن پرتودهی به دلیل اینکه مواد پرتودیده اصلاً رادیواکتیو نمیشوند و فقط اشعه یونیزهکننده از درون آن عبور میکند بدون اینکه اثری باقی بگذارد.
عدم ایجاد تغییرات فیزیکی (ظاهری)، شیمیایی (سمیت) و حسی و در نتیجه عدم نیاز به آزمایش های سمشناسی.
جلوگیری از هرگونه سمیت غذایی در مواد گوشتی از قبیل کاهش سالمونلا (در گوشت مرغ)، ای کولی در گوشت گاو (بیف) و باکتری کامپیلو باکتر (Campyobacter) در گوشت طیور و بهبود شکل ظاهری آنها.
جلوگیری از هرگونه سمیت غذایی با کاهش و از بین بردن انگلها.
جلوگیری از فاسد شدن مواد غذایی که باید نگهداری شوند با از بین بردن قارچ، کپک و باکتری و کنترل حشرات.
میکروبهای عامل بیماری کاهش یافته و یا از بین میروند.
ارزش غذایی مواد غذایی حفظ میشود.
کاهش شیوع بیماریهای ناشی از مصرف مواد غذایی.
کاهش فاسد شدن منابع غذایی جهانی.
افزایش سطح تضمین کیفیت و استانداردسازی مواد غذایی و محصولات کشاورزی از جنبه اقتصادی (ارزش افزئده) و معیارهای صادراتی.

ارزش افزوده فرایند پرتودهی به مواد غذایی

استریل کردن

پاستوریزه کردن

دفع آفات

بهبود شکل ظاهری

دز بالا برای از بین بردن همه ارگانیسم­ها در مواد غذایی

کاهش تعداد باقیمانده ارگانیسم­های زنده

از بین بردن حشرات و انگل ها در حبوبات و دیگر غذاهای
نگهداری شده

جلوگیری از فاسد شدن

استریل کردن مواد غذایی برای مصارف خاص

جلوگیری از رشد قارچ انگلی

بدون کمترین بقایای شیمیایی در میوه و سبزیجات

تأخیر در رسیدن و جوانه زنی

از بین بردن باکتری و انگلها

عدم جلوگیری از آلودگی مجدد به حشرات

بهبود بافت میوه و رنگ گوشت