مزایای روش پرتودهی

پرتودهی گاما نسبت به دیگر روش‌های استریل کردن محصولات مزایای قابل‌توجهی دارد. این مزیت‌ها عبارت‌اند از:

۱- قابلیت اطمینان بالا: آشکارترین و تاثیرگذارترین تفاوت در روش‌های مختلف فرایند استریل کردن ، تعداد متغیرهایی می‌باشد که به‌منظور رسیدن به بالاترین بازده، باید به‌طور همزمان کنترل گردد. برای مثال، درروش استریل کردن با اکسید اتیلن، گاز ETO باید به داخل بسته‌بندی نفوذ کرده و در ضمن، زمان‌بندی، دما، خلأ، فشار و رطوبت باید به‌طور دقیق کنترل گردند. از این جهت، پرتودهی گاما قابل‌اطمینان‌ترین روش برای استریل کردن می‌باشد چرا که به ‌استثناء اثر زمان‌بندی، مابقی متغیرها اهمیت چندانی در این روش نخواهند داشت.

۲- نفوذپذیری: اگرچه با استفاده از ETO و دوددهی می‌توان میکروارگانیسم‌های روی سطح محصولات را از بین برد اما برای سطوحی که قابل‌دسترسی نمی‌باشند کارایی ندارند. درحالی‌که اشعه گاما می‌تواند به هر گوشه‌ای از هر گونه محصولی نفوذ کند و لازم نیست که نگران انتخاب ماده برای بسته بندی یا ساخت محصولات بود.

۳- بسته بندی: بسته بندی های مورد استفاده برای ETO و دوددهی باید نفوذپذیر باشند اما، به خاطر طبیعت نفوذپذیر اشعه گاما، چنین الزامی در روش پرتودهی گاما وجود ندارد. علاوه بر این، پرتودهی گاما باعث تخریب بسته بندی و حتی پلمب محصولات نمی شود.

۴- بدون باقیمانده: پرتودهی گاما برخلاف ETO  که سموم مضر برای بدن انسان بر روی محصولات از خود به جای می گذارد، فاقد هرگونه باقیمانده است. همچنین انرژی کافی برای پرتوزا کردن مواد را نیز ندارد.

۵- مشکل بازفراوری: از آنجا که استفاده از روش های دوددهی و ETO نیاز به خلاء نمودن و سپس بالا بردن فشار جهت داخل و خارج شدن ماده ضدعفونی کننده دارد، ممکن است بسته بندی به خاطر استرس وارد شده به آن بشکند یا دچار اعوجاج گردد. پرتودهی گاما در دما و فشار طبیعی انجام می گیرد، لذا شرایط فوق برای آن رخ نخواهد داد و مشکلی برای بازفرآوری برای استفاده از پرتودهی گاما وجود نخواهد داشت.

۶- سادگی و سرعت پرتودهی از طریق اشعه گاما نیز از عوامل موثر در انتخاب این روش می باشد.

و دیگر مزایای بارز این فرآیند شامل :

عدم افزایش درجه حرارت در مواد غذایی.
عدم تغییر طعم، عطر و رنگ ادویهجات و گیاهان دارویی در اثر پرتودهی.
از بین رفتن باکتریهای گرما دوست، کپکها و حشرات در دزهای بین ۳ تا ۱۰ کیلوگری.
عدم تغییر در ترکیبات شیمیایی آنها.
عدم تغییر در خواص آنتی اکسیدان.
امکان پرتودهی به صورت بستهبندی با مواد بستهبندی مورد پذیرش.
افزایش زمان انبارمانی به دلیل از بین رفتن حشرات و آفات و عدم باروری مجدد آنها.
افزایش زمان انبار مانی با رفع مشکلات ناشی از رسیدن میوهجات تازه و سبزیجات.
بی خطر بودن پرتودهی به دلیل اینکه مواد پرتودیده اصلاً رادیواکتیو نمیشوند و فقط اشعه یونیزهکننده از درون آن عبور میکند بدون اینکه اثری باقی بگذارد.
عدم ایجاد تغییرات فیزیکی (ظاهری)، شیمیایی (سمیت) و حسی و در نتیجه عدم نیاز به آزمایش های سمشناسی.
جلوگیری از هرگونه سمیت غذایی در مواد گوشتی از قبیل کاهش سالمونلا (در گوشت مرغ)، ای کولی در گوشت گاو (بیف) و باکتری کامپیلو باکتر (Campyobacter) در گوشت طیور و بهبود شکل ظاهری آنها.
جلوگیری از هرگونه سمیت غذایی با کاهش و از بین بردن انگلها.
جلوگیری از فاسد شدن مواد غذایی که باید نگهداری شوند با از بین بردن قارچ، کپک و باکتری و کنترل حشرات.
میکروبهای عامل بیماری کاهش یافته و یا از بین میروند.
ارزش غذایی مواد غذایی حفظ میشود.
کاهش شیوع بیماریهای ناشی از مصرف مواد غذایی.
کاهش فاسد شدن منابع غذایی جهانی.
افزایش سطح تضمین کیفیت و استانداردسازی مواد غذایی و محصولات کشاورزی از جنبه اقتصادی (ارزش افزئده) و معیارهای صادراتی.

ارزش افزوده فرایند پرتودهی به مواد غذایی

استریل کردن

پاستوریزه کردن

دفع آفات

بهبود شکل ظاهری

دز بالا برای از بین بردن همه ارگانیسم­ها در مواد غذایی

کاهش تعداد باقیمانده ارگانیسم­های زنده

از بین بردن حشرات و انگل ها در حبوبات و دیگر غذاهای
نگهداری شده

جلوگیری از فاسد شدن

استریل کردن مواد غذایی برای مصارف خاص

جلوگیری از رشد قارچ انگلی

بدون کمترین بقایای شیمیایی در میوه و سبزیجات

تأخیر در رسیدن و جوانه زنی

از بین بردن باکتری و انگلها

عدم جلوگیری از آلودگی مجدد به حشرات

بهبود بافت میوه و رنگ گوشت